DIENSTENGEBOUWEN

Snel naar:

Hart van de tunnel

De Dienstengebouwen vormen straks het kloppend hart van de tunnel. De gebouwen zitten vol met apparatuur en voorzieningen die noodzakelijk zijn om de tunnel met alle installaties te laten functioneren. Beide gebouwen sluiten direct aan op de dienstgang in het middentunnelkanaal. De dienstgang - die alleen toegankelijk is voor monteurs - is ook een technische ruimte, met langs beide wanden tal van kabels en verdeelkasten voor de verschillende tunnelinstallaties. 

Centrale besturing

De Koning Willem-Alexandertunnel wordt straks centraal bestuurd vanuit de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat in Helmond. De wegverkeersleiders hier houden de dubbellaagse tunnel continu in de gaten. Het Dienstengebouw-Noord krijgt wel een commandoruimte, zodat bij een storing, noodsituatie of onderhoud de besturing ook ter plekke kan gebeuren. 

Functionele inrichting

De binnenwandjes in de Dienstengebouw zijn van kalkzandsteen. Op die manier zijn ze geen onderdeel van de dragende constructie van het gebouw. Dat heeft als voordeel dat ruimtescheidingen - mocht dat ooit nodig zijn - gemakkelijk kunnen worden veranderd, waardoor de indeling van de ruimtes kan worden aangepast. De verschillende technische ruimtes hebben een dubbele vloer: op de bouwvloer is een verhoogde vloer aangebracht. Een computervloer heet dat ook wel. In de ruimte ertussen worden de verschillende kabels en leidingen weggewerkt.
Diensengebouw-Zuid bij het Europaplein is wél zichtbaar. Diensengebouw-Zuid bij het Europaplein is wél zichtbaar.

Hoog(s)tepunt

Het is alweer een tijdje geleden, maar in oktober 2012 bereikten we het diepste punt van de bouwkuip bij Europaplein: onder de John F. Kennedysingel groeven we de grond tot 16 meter diep weg. In januari 2014 werd op dezelfde plek het hoogste punt van de tunnel bereikt: dertien meter hoog steekt het Dienstengebouw Zuid uit, bovenop het A2-tunneldak. “Dat moet je vieren”, vond werkvoorbereider Bert Schuurmans. En dat doe je samen met de mannen die dag na dag aan het zuidelijke Dienstengebouw werken. Donderdag 30 januari was het zover: eerst ging de vlag in de top en daarna stond een flinke pan erwtenstoep met roggebrood klaar voor de mannen. Apetrots zijn ze, op ‘hun’ Dienstengebouw. Bekijk het fotoboek hier.
Dienstengebouw Noord begin 2014 Dienstengebouw Noord begin 2014
Toekomstimpressie: Dienstengebouw Noord is straks bijna onzichtbaar Toekomstimpressie: Dienstengebouw Noord is straks bijna onzichtbaar

Ondertussen in de tunnel...

Via onze vaste rubriek 'Ondertussen in de tunnel...' houden we u op de hoogte van de ondergrondse voortgang. De ene keer schrijven we over activiteiten in de verkeersbuizen, de andere keer over werkzaamheden in het middentunnelkanaal of (één van) de Dienstengebouwen. Ook in 2016 blijven we u informeren, als het accent verschuift naar het testen van de meer dan 50 systemen in de tunnel.

DIENSTENGEBOUWEN VOOR KONING WILLEM-ALEXANDERTUNNEL

Bijgewerkt op 31 december 2015

Elke tunnel heeft één of meerdere zogenaamde ‘Dienstengebouwen’: gebouwen waarin de apparatuur voor de aansturing en bediening van de verschillende tunnelinstallaties is ondergebracht. De dubbellaagse tunnel in Maastricht heeft vanwege zijn lengte (2,3 kilometer) twee Dienstengebouwen: Dienstengebouw-Zuid bij knooppunt Europaplein en Dienstengebouw-Noord aan de noordzijde van de tunnel bij kruispunt Geusselt. De ruwbouw van beide Dienstengebouwen is sinds eind 2014 klaar. Daarna is binnenin veel werk verzet. En nog steeds gebeurt er van alles...

Van binnen

Een goed functionerende en veilige tunnel is meer dan beton en asfalt. De tunnel wordt uitgerust met ruim 50 verschillende systemen. Al die systemen worden gevoed vanuit de twee Dienstengebouwen bij de tunnelmonden. In beide gebouwen komt dan ook allerlei apparatuur die noodzakelijk is voor de aansturing en bediening van de tunnelinstallaties. Er zijn kamers vol met schakelkasten en kabels en leidingen en daarnaast aparte ruimtes voor onder andere transformatoren, noodstroomaggregaten, een back-up energievoorziening, een verwarmings- en luchtbehandelingsinstallatie, koelmachines en een bluswaterreservoir met pompen. 
Koelmachines Koelmachines
Klimaatregeling Klimaatregeling
Transformatoren Transformatoren
Inrichten van technische ruimte Inrichten van technische ruimte
Master en slave

Het Dienstengebouw-Noord wordt door onze tunnelbouwers ook wel ‘de master’ genoemd. Dit is het grootste Dienstengebouw van de twee en heeft tevens een zogeheten commandoruimte. In principe is deze ruimte onbemand. Centrale besturing van de tunnel gebeurt straks vanuit de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat in Helmond. De wegverkeersleiders hier bewaken de Koning Willem-Alexandertunnel voortdurend. Als dat nodig is - bijvoorbeeld bij een storing, noodsituatie of onderhoud - kan de besturing tijdelijk worden overgenomen vanuit de commondoruimte in het noordelijke Dienstengebouw. Het Dienstengebouw-Zuid is iets kleiner en wordt ook wel ‘de slave’ genoemd. Ook hier staan allerlei voorzieningen die noodzakelijk zijn om de tunnel met alle installaties te laten functioneren. 
Noodstroomaggregaten Noodstroomaggregaten
Leidingwerk Leidingwerk
De Dienstengebouwen sluiten direct aan op het middentunnelkanaal van de tunnel. Dit kanaal (elk tunnelniveau heeft een eigen middentunnelkanaal) bestaat uit twee verdiepingen: bovenin de dienstgang, onderin de vluchtgang. De dienstgang is net als de twee Dienstengebouwen een technische ruimte met kilometers kabels en leidingen en verdeelkasten voor elk tunnelsysteem. 
Het middentunnelkanaal met boven de dienstgang (technische ruimte) en beneden de vluchtgang als noodroute voor weggebruikers om de tunnel veilig te kunnen verlaten. Het middentunnelkanaal met boven de dienstgang (technische ruimte) en beneden de vluchtgang als noodroute voor weggebruikers om de tunnel veilig te kunnen verlaten.
In de meeste elektrotechnische ruimtes komen verhoogde 'computervloeren', waaronder het kabel- en leidingwerk netjes kan worden weggewerkt. In de meeste elektrotechnische ruimtes komen verhoogde 'computervloeren', waaronder het kabel- en leidingwerk netjes kan worden weggewerkt.

Van buiten

Dienstengebouw Zuid
Het Dienstengebouw Zuid is een eerste bouwsteen van de toekomstige parklaan en markeert de zuidelijke wijkentree voor verkeer. En, met drie etages boven het maaiveld, een opvallend gebouw. De buitenkant is dan ook belangrijk, want deze moet aansluiten op de toekomstige invulling van de zuidelijke stadsentree ter hoogte van Europaplein.

Met een grondoppervlak van 24 bij 36 meter en drie bovengrondse etages is het Dienstengebouw Zuid zeker geen kleintje. Maar de vorm voorkomt dat het gebouw de uitstraling van een massieve blok krijgt. Zo bestaat het grondoppervlak uit twee rechthoeken, die van elkaar verspringen. Het hoogteverschil in de verschillende etages draagt verder bij aan een luchtige uitstraling.

De buitenmuren zijn deels opgetrokken uit baksteen en deels bekleed met roosterelementen, die voor de ventilatie van het gebouw dienen. In de muren komt de Maastrichtse ondergrond terug. In een aantal bakstenen, is namelijk mergel verwerkt, afkomstig uit de tunnelbouwkuip. En tussen de bakstenen zijn hele brokken vuursteen ingemetseld die net als de mergel afkomstg zijn uit de bouwkuip.
Vuursteen uit de bouwkuip is verwerkt in de buitenmuren van het zuidelijke Dienstengebouw. Vuursteen uit de bouwkuip is verwerkt in de buitenmuren van het zuidelijke Dienstengebouw.
Dienstengebouw Noord
Met de ruwbouw van het noordelijke Dienstengebouw is begin 2014 gestart op het A2-tunneldak bij de moten 97 en 98. Het Dienstengebouw Noord heeft een grondoppervlak van 40 bij 23 meter en telt twee verdiepingen. Er is plek voor 19 technische ruimtes. Toch is van die ruimte in de eindsituatie nauwelijks meer iets te zien. Het Dienstengebouw verdwijnt onder een nieuw aan te leggen heuvel. Langs de Terblijterweg markeert deze groene heuvel de noordelijke stadsentree. Straks zijn alleen de voorgevel en patio van het Dienstengebouw nog zichtbaar.

Het zichtbare deel van het noordelijke Dienstengebouw - de voorgevel - is afgewerkt met metselwerk en roosters, net als Dienstengebouw Zuid. Ook in deze bakstenen is de ondergrond van Maastricht verwerkt. Maar omdat het geveloppervlak beperkt is, zijn hier geen vuurstenen ingemetseld. Er zitten wel vuurstenen in de schanskorven aan weerszijden van de gevel. 
Het noordelijke Dienstengebouw verdwijnt straks onder de Geusseltheuvel. Het noordelijke Dienstengebouw verdwijnt straks onder de Geusseltheuvel.

Op bezoek

Binnenkijken met A2 Actueel:

Dienstengebouw-Noord, 22 november 2015
Diensengebouw-Zuid, 27 september 2015
Fotografie: Reen van Beek