BNSG

Ballast Nedam Specialistisch Grondverzet

BNSG

Het is een afkorting van ‘Ballast Nedam Specialistisch Grondverzet’. BNSG is een zelfstandig onderdeel van Ballast Nedam Infra, één van de partners binnen Avenue2. Het ontgraven van bouwkuipen is een van de specialiteiten van BNSG. Van parkeergarages tot bagagekelders, van tunnels tot archiefruimtes en van rioolwaterzuiveringsinstallaties
tot metrostations, BNSG doet het allemaal. Die activiteiten blijven niet beperkt tot Nederland, ook internationaal telt BNSG mee

Twee miljoen kuub

Tijdens het ontgraven van de tunnelbouwkuip is de meeste grond vrijgekomen. Maar er wordt méér grond verzet tijdens de uitvoering van A2 Maastricht: maar liefst zo'n 2 miljoen m3. Bijvoorbeeld bij de aanleg van de nieuwe Geusseltvijver of de nieuwe A2/A79. De meeste grond gebruikt Avenue2 opnieuw in het A2-uitvoeringsgebied. Maar er wordt ook grond verkocht, als grondstof. Zo verwerkt betonproducent Mebin grind uit de tunnelbouwkuip in het beton van de A2-tunnel. Grond die we zelf niet nodig hebben voeren we af naar andere locaties, zoals de ENCI en het Grensmaasproject. En vervuilde grond? Die gaat naar een erkend verwerkingsbedrijf.
Drie longsticks op rij Drie longsticks op rij
In het najaar van 2012 werd nog volop gegraven bij Geusselt In het najaar van 2012 werd nog volop gegraven bij Geusselt
Het laatste graafwerk vond plaats ter hoogte van de Lourdeskerk Het laatste graafwerk vond plaats ter hoogte van de Lourdeskerk
De tunnelbouwkuip slingert 2,3 kilometer lang door Maastricht-Oost De tunnelbouwkuip slingert 2,3 kilometer lang door Maastricht-Oost

Karsten in de mergel

De ondergrond in Limburg is uniek in Nederland en bestaat voor een groot deel uit mergel. Ter hoogte van de Voltastraat bevindt zich bovendien een overgangslaag in de mergel: in het noorden het plateau van Valkenburg, in het zuiden het plateau van Visé. De mergel in deze overgangszone is van andere, zachtere kwaliteit. Daarnaast lost mergel op, onder invloed van grondwater. Zo vormen zich holtes - zogenaamde karsten - in de mergel. Voor het noordelijke deel van de A2-tunnelbouwkuip is daarom een speciaal monitoringssyteem ingesteld: de zogenaamde observational method.

Observational method

De observational method is een speciaal monitoringssysteem waarmee we de bouwkuip en omgeving voortdurend in de gaten houden. Via een online verbinding vindt 24 uur per dag bewaking plaats. Zo meten we de stempelkrachten, waterstanden en controleren we de uitbuiging van de damwanden. Als er een afwijking te zien is, worden vooraf afgesproken maatregelen ingezet of leggen we het werk tijdelijk stil. Op die manier zorgen we ervoor dat het werk op een veilige en verantwoorde manier gebeurt. In deze aflevering van A2-Actueel vertelt Hessel Galenkamp, werkvoorbereider bij Strukton Monitoring, er meer over.

Bijzondere vondsten?

Booronderzoek en het nauwkeurig bestuderen van oude kaarten en foto’s hadden al uitgewezen dat de kans dat in het tunneltraject waardevolle archeologie zou worden aangetroffen klein was. De oude A2 en de nieuwe tunnel liggen voor het grootse deel in een oude verlaten geul van de Maas. Grote vondsten werden dan ook niet verwacht. Maar toch hielden de mannen een oogje in het zeil. Zo kon het gebeuren dat twee Coehoorner mortiergranaten werden gevonden: eentje bij Geusselt, de andere ter hoogte van de toekomstige fietsbrug 'de Groene Loper'. De Explosieven Opruimingsdienst werd erbij gehaald omdat het vermoeden bestond dat de gevaartes nog geladen waren. Lees hier meer over de mortiergranaten van de A2.

Reen van Beek

Het klikte meteen tussen fotograaf Reen van Beek en de tunnelgravers. Sinds het prille begin - bij Europaplein - maakt Reen zijn kiekjes van het graafwerk en de mannen, bij voorkeur als het zonnetje schijnt. En de mannen poseren maar al te graag voor hem. Dankzij Reen is het graafwerk van begin tot einde vastgelegd. In onze fotoboeken - jaar na jaar opgeslagen op onze website - kunt u de foto's blijven bekijken!
Mattie Jeukens geeft de Heilige Barbara een eigen plekje in de tunnelbouwkuip Mattie Jeukens geeft de Heilige Barbara een eigen plekje in de tunnelbouwkuip

Het verhaal van Barbara

Het begon met een bijeenkomst in de Lourdeskerk, op 24 mei 2012. Het initiatief kwam van pastoor Mattie Jeukens, die de tunnelbouwers een steuntje in de rug én bescherming wilde bieden. Niemand, ook pastoor Mattie Jeukens niet, had verwacht dat de Heilige Barbara zo'n belangrijke rol in de bouw van de A2-tunnel zou krijgen. Maar keer op keer duikt Barbara weer op, in en buiten de bouwkuip. Zo heeft Barbara een eigen nisje, onder de wanden-dakconstructie. Bovengronds sieren afbeeldingen van Barbara de brugleuningen van de Voltabrug. Wilt u meer weten? Lees dan hier het verhaal van de Heilige Barbara.

DE LAATSTE SCHEP TUNNELGROND

Geplaatst op 16 mei 2014

Voor het uitgraven van de tunnelbouwkuip heeft Avenue2 het team van Ballast Nedam Specialistisch Grondverzet (BNSG) ingezet. En nu zit het werk van BNSG erop. In ruim twee jaar tijd heeft het team meer dan 1.400.000 m3 grond, grind en mergel uit de bouwkuip gehaald. Vandaag - vrijdag 16 mei - halen ze de laatste schep grond uit de bouwkuip, ter hoogte van de Lourdeskerk. Met een enorm gevoel van trots, maar ook met pijn in het hart nemen de mannen van BNSG afscheid. Want de A2-tunnelbouwkuip voelt toch écht wel als ‘hun’ bouwkuip. Bekijk de foto's van hun afscheidsbijeenkomst hier. In onze A2 Actueel aflevering van zondag 18 mei komt het afscheid van de tunnelgravers ruimschoots aan bod.
Bijna anderhalf miljoen kuub grond, grind en mergel
Woensdag 29 februari 2012 begon het graafwerk voor de A2-tunnelbouwkuip, bij Europaplein. “Wacht maar af”, zei Henk Vestjens, projectleider grondverzet bouwkuip. “Over 3 weken zie je al een echte bouwkuip”. En Henk had het helemaal bij het rechte eind. Want op 27 maart 2012 konden we de verzamelde pers al voor de eerste keer een kijkje laten nemen in de bouwkuip bij Europaplein. En de mannen van grondverzet zijn stug door blijven graven, dwars door Maastricht-Oost. Maar liefst 1.431.014 m3 grond, grind en mergel hebben ze uitgegraven. Er waren ruim 168.000 vrachtbewegingen (vol heen en leeg terug) voor nodig om al die grond af te voeren naar de verschillende depots. Vanaf vandaag – vrijdag 16 mei – zit het graafwerk erop en dragen ze de bouwkuip helemaal over aan de mannen van beton.
De bouwkuip bij Europaplein in maart 2012 De bouwkuip bij Europaplein in maart 2012
Van voorbereiding naar uitvoering
De voorbereidingen begonnen al meteen na gunning van A2 Maastricht. Dat was nog met een klein grondverzetteam, dat het eerste jaar - in het midden van het land - vooral bezig was met bodemonderzoeken en uitdenken van de beste werkmethode, samen met Avenue2. Want dat is de kracht van BNSG: kennis en kunde. Gewone graafmachines heeft BNSG niet in bezit, wel aparte, specialistische graafmachines voor bouwkuipen. Bijvoorbeeld de zogenaamde ‘longsticks’ (zie afbeelding hiernaast). Ervaring met de Limburgse ondergrond hadden ze nog niet. "In het noorden van Nederland werken we meestal in water en klei. Hier in Limburg heb je ‘echte’ grond”, vertelt Menno Kaandorp, projectmanager bij BNSG. Voor Menno was het dan ook meteen duidelijk: “We hebben Limburgers nodig. Kennis en kunde is belangrijk, maar bij het graven van een bouwkuip moet je gebruik maken van lokale ervaring en infrastructuur”. Dat is voor Menno de sleutel tot succes. En zo werd de kern van het team BNSG bij Avenue2 opgebouwd: twee Hollanders en drie Limburgers. Zij hielden zich vooral bezig met werkvoorbereiding, planning, organisatie, techniek en logistiek. Buiten deden andere Limburgers het aanvullende graafwerk: de Grondverzet Combinatie Limburg (GCL), een samenwerking van firma Leenaerts uit Born en Janssen Group uit Maastricht.
De drie Limburgers van BNSG. Van links naar rechts: Johan Pelzer, Henk Vestjens en Tim Krijn De drie Limburgers van BNSG. Van links naar rechts: Johan Pelzer, Henk Vestjens en Tim Krijn
Een unieke bouwkuip
Bouwkuipen zien ze vaak genoeg, de mannen van BNSG. Maar toch is de Maastrichtse A2-bouwkuip speciaal. “In het noorden leggen we normaal gesproken een natte bouwkuip aan. Daar pompen we het grondwater niet weg en graven we de bouwkuip vanaf straatniveau uit. Vervolgens storten we een tunnelvloer met onderwaterbeton. Pas als die is uitgehard, pompen we het grond- en regenwater uit de bouwkuip”, vertelt Menno. “Een droge bouwkuip – zeker op zo’n grote diepte - is ook voor ons uniek”, gaat hij verder. "Maar uitdagingen gaan we niet uit de weg. Als wij het niet kunnen, kan niemand het". De droge bouwkuip is mogelijk door de Limburgse ondergrond. "Uniek in Nederland", weten de mannen. "Hierdoor konden we één grote, meer dan twee kilometer lange bouwkuip graven, waar je helemaal doorheen kunt lopen. Dat is toch geweldig?". Toch vinden ze niet dat ze een prestatie hebben neergezet. "Wij doen gewoon ons werk", klinkt het unaniem.
De grootste uitdaging?
Het ontgraven van de A2-tunnelbouwkuip was een titanenklus. En regelmatig werden kennis, kunde en ervaring op de proef gesteld. Voor Johan Pelzer - die het ontgraven van de bouwkuip bij Geusselt in goede banen leidde - was de grootste uitdaging het diepste punt: de waterkelder bij Geusselt. Tot 22 meter diep haalden de graafmachines de grond uit de tunnelbouwkuip. Vier stempellagen waren nodig om de stabiliteit van de bouwkuip te verzekeren. Al die tijd werkten de mannen onder het strenge regime van de observational method.
Diepste punt bij Geusselt Diepste punt bij Geusselt
Doorbraak onder wanden-dakconstructie Doorbraak onder wanden-dakconstructie
Tim Krijn had een heel andere uitdaging. Tim leidde de ontgravingen bij Europaplein en onder de wanden-dakconstructie, de betonnen bouwkuip tussen ANWB- en Gemeenteflat. Vooral die laatste bleek een moeilijke graafklus, want de wanden-dakconstructie was een 'besloten' ruimte: het betonnen A2-tunneldak zat er immers al op. Zodra de graafmachines de grond weghaalden kwamen totaal ca. 15 kilometer steigerplanken van de dakbekisting naar beneden. Met een ventilatiekanon werd de lucht continu gezuiverd en ververst. Maar als puntje bij paaltje komt zijn de mannen het snel eens: de grootste uitdaging op logistiek gebied was wel de afvoer van 1.431.014 m3 grond, grind en mergel.
Grondstromen
Tijdens het graven kwamen de mannen van BNSG heel wat verschillende grondsoorten tegen: van gewone grond tot en met mergel en vuursteenbanken. En van schone tot en met vervuilde grond. Al die grondsoorten moesten apart worden opgeslagen, in de verschillende depots rond en buiten het A2-uitvoeringsgebied. Team Milieu van Avenue2 zat er bovenop, samen met het projectbureau A2 Maastricht en de gemeente Maastricht. De meeste grond wordt hergebruikt, bijvoorbeeld bij het aanvullen tussen tunnel- en bouwkuipwanden. Of bij de inrichting van de parklaan, als de A2-tunnel in gebruik is. Een deel van het grind en mergel is overgenomen door Ballast Nedam Grondstoffen. Daar is o.a. de vrijgekomen toutvenant - een grof zand/grindmengsel - gezeefd, veredeld en via de betoncentrale van firma Mebin uit Maastricht hergebruikt in het beton van de A2-tunnel. Lees hier meer over grondstromen en - depots of bekijk een aflevering van A2-Actueel waarin Johan Pelzer meer uitleg geeft.
Een deel van de grond ging naar externe locaties, zoals de ENCI Een deel van de grond ging naar externe locaties, zoals de ENCI
Teamwerk
Van bouwkuipwanden tot en met betonwerk. Daar zijn heel wat teams bij betrokken. Want eerst moest er ruimte vrij gemaakt worden voor de aanleg van de tunnelbouwkuip. Dat was een klus voor Avenue2-team GWW (Grond, Weg- en Waterbouw). Zij legden kabels, leidingen en wegen om en sloopten waar nodig gebouwen. Firma Züblin volgde op de voet, met de aanleg van bouwkuipwanden. De bemalingscombinatie A2 Maastricht kwam meteen na Züblin aan de beurt en boorde de bronnen voor grondwaterbemaling. Pas daarna konden de graafmachinisten aan de slag. En zodra de bouwkuip drie tot vier meter diep was uitgegraven, moesten ‘de mannen van staal’ de stempels - grote ronde buizen - plaatsen om ervoor te zorgen dat de bouwkuipwanden niet naar binnen konden klappen door het gewicht van de grond daarbuiten. Team Tunnel volgde het graafwerk op de hielen, met betonwerk.
Van sloop... Van sloop...
...tot en met betonwerk ...tot en met betonwerk
Héél veel teams dus, waar de mannen van BNSG rekening mee moesten houden. "De planning was een uitdaging", vertelt Henk Vestjens dan ook. "We begonnen met het ontgraven van één tunnelmoot per week. Maar die hoefden we nog niet tot op volle diepte uit te graven. Naarmate het graafwerk verder ging, werd die ene tunnelmoot steeds dieper. En met de invoering van de zogenaamde 'tweede bouwstroom' ging de planning weer een tandje hoger: naar twee moten per week. Steeds meer graafwerk, maar ook steeds meer afstemming met andere teams". Henk is vol lof over de samenwerking. "Zo'n groot project krijg je alleen voor elkaar door samen te werken. Dit is echt teamwerk".
Beter een goede buur...
Ze weten 't, de mannen van BNSG: graven en grondtransporten leveren veel hinder op, door stof en modder. Maar voorkomen lukt niet altijd. Daarom deden ze hun best om zich 'goede buren' te tonen. Bijvoorbeeld door vrijgekomen zwerfkeien uit de tunnelbouwkuip in overleg met Avenue 2 aan organisaties en scholen in de omgeving te schenken. Maar de warmste band hebben ze opgebouwd met de pastoor van de Lourdeskerk, Mattie Jeukens. Op 24 mei 2012 organiseerde Mattie een bijeenkomst waarbij de tunnelbouwers de bescherming van de Heilige Barbara kregen aangeboden. Sindsdien kon 't niet meer stuk tussen de pastoor en BNSG. Want onder toeziend oog van de Heilige Barbara - en met een zegening vooraf door pastoor Mattie - kon het graafwerk onder veilige omstandigheden plaatsvinden. Het afscheidscadeau gaat dan ook naar de kerktuin: een grote zwerfkei met herdenkingsplaquette. "Die is voor de hele buurt", zegt Henk Vestjens. "Een grote, Maastrichtse maaskei waar kinderen op kunnen spelen en volwassenen op kunnen zitten. Zo laten we toch een stukje van onszelf achter".
Het grondwerk gaat door
Nu de tunnelbouwkuip is uitgegraven, nemen de grondtransporten sterk af. Maar dat betekent niet dat er géén grondtransporten meer nodig zijn. De Strukton combinatie MORe voert het aanvulwerk tussen tunnel- en bouwkuipwanden uit. Ook het aanvulwerk bovenop het A2-tunneldak is een klus voor MORe. De grond hiervoor ligt grotendeels in de directe omgeving, om transporten tot een minimum te beperken. Maar ook de mannen van GWW (Grond, Weg en - Waterbouw) moeten nog heel wat grond verzetten. Bijvoorbeeld voor de aanleg van viaducten en wegen. Niet alleen in Kruisdonk, maar ook bij de inrichting van de parklaan bovenop het A2-tunneldak.
Bekijk hieronder onze A2 Actueel aflevering van 18 mei j.l. over de afscheidsbijeenkomst van de tunnelgravers.

Fotografie: Reen van Beek, Bjorn Vink en Huub Giesbertz