TUNNELWERK

Fotoboek

Bekijk hier de foto's van het uithijsen van de laatste stempels
Bij de Voltastraat hijsen we woensdag 14 januari de laatste stempel uit Bij de Voltastraat hijsen we woensdag 14 januari de laatste stempel uit

Stempels als tijdcapsule

In juni 2014 plaatsen leerlingen van de Nutsschool en Lètterdoes tijdcapsules in de bouwkuip. Maar een capsule kopen? Dat doe je natuurlijk niet als je een tunnel bouwt, vonden de mannen van firma Swanenberg. Want wat is er nu mooier dan tijdcapsules die gemaakt zijn van stukjes tunnelbouwkuip? Zo gezegd, zo gedaan: binnen korte tijd leverden ze twee grote, groene tijdcapsules aan die ze maakten van stempels: 1 meter hoog en 180 kilo zwaar. A2 Actueel was erbij toen de tijdcapsule van de Nutsschool een plekje achter de tunnelwanden kreeg.
Van links naar rechts: Harmen Mellies en Patrick van Tilborg Van links naar rechts: Harmen Mellies en Patrick van Tilborg

Graven en stempelen

In 2012 gaf collega Jan de Vries in A2 Actueel uitleg over graven en stempelen. Klik hieronder om de aflevering van 15 juli 2012 nog een keertje terug te zien.
De stempels steunen op zogenaamde 'gordingen', horizontale balken die aan de bouwkuipwanden zijn vastgelast. Groutzakken tussen stempel en gording zorgen ervoor dat alles precies past De stempels steunen op zogenaamde 'gordingen', horizontale balken die aan de bouwkuipwanden zijn vastgelast. Groutzakken tussen stempel en gording zorgen ervoor dat alles precies past

Timelapse

Wilt u weten hoe we stempels in en uit de bouwkuip hijsen? Kijk dan hieronder naar het filmpje dat collega Bjorn Vink voor ons maakte.

DE LAATSTE STEMPEL...

Update 12 januari 2015

Nu de betonnen ruwbouw van de A2-tunnel gereed is, verandert het aanzien van de bouwkuip. Het overgrote deel is niet meer zichtbaar en alleen ter hoogte van de Lourdeskerk herinneren de stempels (de ronde, stalen buizen) nog aan de tunnelbouwkuip die kort geleden heel Maastricht-Oost doorkruiste. Maar woensdag 14 januari - vanaf 14.00 uur - verdwijnt ook deze laatste, duidelijk zichtbare rest van de bouwkuip: dan hijsen de tunnelbouwers de laatste stempels uit.
1057 dagen
Drie jaar lang - 1057 dagen om precies te zijn - zorgden de stempels van firma Swanenberg ervoor dat de wanden van de tunnelbouwkuip stevig op hun plek bleven zitten. Want zonder ondersteuning van de stempels konden de damwandplanken de druk van grond buiten de bouwkuip niet weerstaan. Bovendien leverden de stempels een prachtig plaatje op. Niet alleen voor omwonenden, maar ook voor tal van belangstellenden, die graag een kijkje kwamen nemen.
Afstemmen en plannen
Werkvoorbereider Patrick van Tilborg houdt zich al drie jaar lang - onder andere - bezig met het in- en uithijsen van stempels. En dat is geen geringe taak, want er komt heel wat afstemming en planning om de hoek kijken. Stempels kunnen immers pas worden ingehesen als het graafwerk ver genoeg is gevorderd. En dat blijft niet bij één stempellaag, want hoe dieper de bouwkuip, hoe meer stempellagen nodig zijn. Naarmate het betonwerk vordert, moeten de stempels weer worden uitgehesen om ze op een andere locatie te hergebruiken. Pas als het betonwerk klaar is en de ruimte tussen tunnel- en bouwkuipwanden aangevuld, kunnen de stempels voor altijd verdwijnen. Daar zitten heel wat verschillende teams tussen, van gravers tot betonmannen naar de mannen van grondwerk. Een logistieke uitdaging, die Patrick helemaal in de vingers heeft. Via uitgebreide lijsten zorgt hij ervoor dat hij altijd een goed overzicht houdt. Vol trots meldt hij dan ook dat de laatste stempel verdwijnt: “weer een mijlpaal waar we trots op mogen zijn!”
Stempels en gordingen
Er komt het wat werk kijken bij het in- en uithijsen van stempels. Dat begint met het aanbrengen van gordingen, horizontale balken die aan de bouwkuipwanden worden gelast door de mannen van lasbedrijf de Rooij. De gordingen ondersteunen de stempels na plaatsing. Daarna volgt de afstemming met firma Swanenberg: welke stempels moeten worden in- of uitgehesen? Hoe zwaar moeten de stempels zijn? En op welke tijdstippen is er ruimte beschikbaar op de bouwweg langs het smalle tunneltracé? Welke route moeten en kunnen de vrachtwagens volgen? Zomaar een paar vragen die beantwoord moeten worden voordat de stempels op hun plek aankomen. Bij het inhijsen verankeren de mannen de stempels met zogenaamde 'groutzakken' tussen gordingen en stempels, vier stuks per stempel. De groutzakken vullen ze met krimparm beton (mortel), zodat de stempels
onbeweeglijk op hun plek blijven liggen. Maar vervolgens moeten dezelfde groutzakken worden uitgebikt als de stempels weer verdwijnen. Een hele klus, die woensdagmiddag 14 januari - vanaf 14.00 uur -  voor de allerlaatste keer plaatsvindt. Voor Patrick komt er daarmee nog geen einde aan zijn werk bij A2 Maastricht. Want ook het uittrillen van damwandplanken valt in zijn pakket.
Waar en wanneer?
Woensdagmiddag 14 januari begint de laatste stempel-hijsklus om 14.00 uur bij moot 67, ter hoogte van de Lourdeskerk. Daar werd op 12 december j.l. het allerlaatste tunneldak gestort. In de loop van de middag verplaatsen we de telekraan richting Voltastraat. Omstreeks 15.00 uur hijsen we hier de laatste stempels uit.

Stempelweetjes

Gordingen:
Gordingen zijn horizontale balken langs de bouwkuipwanden, waar de stempels op steunen. Elke gording is 12 meter lang. In de A2-tunnelbouwkuip zijn 1080 gordingen geplaatst, met een totale lengte van 13.746 meter. Goed voor een gewicht van 3276 ton. Het overgrote deel van de gordingen - 876 stuks – is  voortdurend hergebruikt in de tunnelbouwkuip. De gordingen werden verstevigd met maar liefst 6024 stalen balkjes, zogenaamde 'consoles'.
Groutzakken:
Tussen stempels en gordingen brachten de tunnelbouwers zogenaamde ‘groutzakken’ aan. Dat zijn zakken die gevuld worden met krimpvast beton (mortel). Per stempel waren vier groutzakken nodig - 4604 in totaal - gevuld met 375m3 beton.
Stempels:
1151 stempels waren nodig voor de ondersteuning van de bouwkuipwanden, variërend in gewicht van 13 tot 25 ton. De totale lengte van de gebruikte stempels bedroeg ruim 33 kilometer. Firma Swanenberg leverde 551 stempels aan met een totaalgewicht van 7850 ton. Na uithijsen werden de stempels 600 keer hergebruikt in andere delen van de tunnelbouwkuip.
Vrachtbewegingen:
Voor het in- én uithijsen van de stempels waren heel wat vrachtbewegingen nodig: 1572 om precies te zijn. Maar let op: daarin zijn niet de vrachtbewegingen voor hergebruikte stempels meegeteld.
Fotografie: Reen van Beek, Bert Janssen en Peter Wijnands