NATUURCOMPENSATIE

In 2011 werd het beekje de Kanjel verlegd, waarbij ecoduikers zijn aangebracht. In 2011 werd het beekje de Kanjel verlegd, waarbij ecoduikers zijn aangebracht.

Voor wat, hoort wat

Zo'n 16 hectare natuur is op de schop gegaan voor A2 Maastricht. Graslanden, stukken moeras, bossen en struwelen zijn verdwenen tussen Kruisdonk en Geusselt. Maar liefst 26 hectare nieuwe natuur komt terug. Die compensatie vindt plaats bij het Millenniumbos op de Cannerberg, in Buitengoed Geul en Maas tussen Meerssen en Maastricht en rondom de nieuwe wegen bij Kruisdonk.

Voor wie?

In het uitgebreide Millenniumbos kunnen ook wandelaars terecht. Het bos is in tweeën gedeeld door een laan van walnootbomen. De laan verbindt de weg langs het Albertkanaal (Muizenberg) met het bestaande Cannerbos. Maar de nieuwe natuur tussen de wegen bij Kruisdonk is puur voor dieren bestemd. Hier komen geen paden.



Eiken-haagbeukenbos?

Net als op de Cannerberg, komt ook in Buitengoed Geul en Maas veel eiken-haagbeukenbos. Dit type bos is typisch voor de regio Zuid-Limburg en heeft een hoge ecologische waarde. Het bestaat uit verschillende soorten eiken en beuken, zoals de zomer- en wintereik, haagbeuk, beuk, es, esdoorn en zoete kers.

A2 Maastricht & natuur

Meer weten over wat A2 Maastricht voor de natuur doet? Bekijk de verschillende afleveringen van A2 Actueel:
Of lees het interview met Suzanne van Willigen, ontwerper Groen en Ecologie, in de A2-special van september 2013 (pagina 12/13).

Op juiste (vlieg)hoogte

'Hop-overs' van bomen zorgen ervoor dat vleermuizen veilig de weg kunnen oversteken.

Wie betrokken?

Bij de natuurcompensatie zijn verschillende partijen betrokken. Er wordt afgestemd met: gemeente Maastricht, gemeente Maastricht, Provincie Limburg, Ministerie van Infrastructuur en Milieu, stichting het Limburgs Landschap en Staatsbosbeheer. 

Folders en rapporten

NIEUWE NATUUR... VOOR EN DOOR A2 MAASTRICHT

Bijgewerkt: december 2015

Wie A2 Maastricht hoort, denkt niet meteen aan flora en fauna. Toch is ook het beschermen en behouden van natuur een belangrijk onderdeel binnen het project. Want waar gebouwd wordt, moet rekening worden gehouden met het leefgebied van verschillende en soms beschermde diersoorten en planten.

De nieuwe A2 wordt door Avenue2 zoveel mogelijk aangelegd op het oude tracé. Voor de aansluiting van de A2 en A79 even ten noorden van de stad is gekozen voor een compact knooppunt, met zo min mogelijk gevolgen voor de natuur in Buitengoed Geul en Maas (voorheen Landgoederenzone) tussen Meerssen en Maastricht.

Compensatie

Daar waar de natuur wel in het gedrang komt, bijvoorbeeld door de aanleg van de verbrede A2 tussen Kruisdonk en Geusselt en de verbindingsweg naar bedrijventerrein Beatrixhaven (de Nieuwe Limmelderweg), is of wordt gezorgd voor compensatie. Zo zijn ecoduikers, dassentunnels en amfibietunnels (voor kleine dieren, zoals de kamsalamander) onder wegen aangelegd, die leefgebieden aan elkaar knopen. Maar ook salamanderpoelen en zelfs zogenaamde hop-overs voor vleermuizen. Het Millenniumbos op de Cannerberg is uitgebreid en op verschillende plekken in de Landgoederenzone en bij knooppunt Kruisdonk zijn nieuwe bomen en planten aangeplant. Tussen Geusselt en Mariënwaard - ter hoogte van fietsbrug de Wielerbaan - wordt gezorgd voor nieuwe waterbergingsgebieden zoals graslaagtes en plasdrasgebieden die bij wateroverlast kunnen onderlopen.

Uitbreiding Millenniumbos

Meestal compenseer je daar waar je iets weghaalt. Dat gebeurt ook deels in Buitengoed Geul en Maas, maar je kunt er te weinig bos kwijt. En dus startte in december 2013 de aanplant van zeven hectare eiken-haagbeukenbos en twee hectare bloemrijk grasland op de Cannerberg, aan de zuidzijde van het bestaande Millenniumbos. Zo’n 3.600 haagplanten en 31.300 bomen hebben hier een plekje gekregen. Vooral soorten uit de regio, zoals de hazelaar, sleedoorn, mispel, kweepeer, vogelkers, meidoorn, tamme kastanje, wilde appel, wilde peer en de zomer- en wintereik. Een bijzonder moment was op woensdag 11 december 2013; toen verzamelden bijna 100 kinderen van 3 basisscholen uit de buurt om samen met de gemeente Maastricht, stichting het Limburgs Landschap en Avenue2 de eerste bomen voor het uit te breiden Millenniumbos aan te planten. Later is het nieuwe bos nog aangevuld met zwerfkeien uit de A2-bouwkuip. 

Landgoederenzone en Kruisdonk

In Buitengoed Geul en Maas - waar ook het beekje de Kanjel is verlegd - is in 2011 een weiland omgevormd tot een bloemrijk grasland, dat veel meer geschikt is voor dieren. Zo’n bloemrijk grasland komt ook langs de oude A2, of beter gezegd langs de toekomstige oprit vanaf de verbindingsweg Beatrixhaven naar Maastricht. Dit perceel is in de tweede helft van 2014 ingezaaid. Vlakbij wordt in een populierenbos stapsgewijs ruimte gemaakt voor eiken en beuken met natuurlijke onderbeplanting. Dat gebeurt door het selectief ringen van de aanwezige populieren. Door bij een aantal bomen een strook van de bast te verwijderen, vallen ze geleidelijk uit en kan hun plekje worden overgenomen door meer waardevolle soorten, zoals eiken, beuken of de hazelaar. Een deel van de populieren is al geringd in 2011, bij een ander deel gebeurt dit in 2016. Wel is geduld nodig, want er gaan nog heel wat jaren overheen voordat een echt bos is gevormd. In aanvulling op de bestaande hoogstamfruitboomgaard zijn er nog zo’n dertig fruitbomen aangeplant, zoals de appel, peer, kers, pruim en tamme kastanje.

Een deel van de hierboven omschreven nieuwe natuur bij Kruisdonk vindt u op de kaart hieronder. Even naar beneden scrollen dus...

Groen tussen de wegen

Op den duur krijgt ook knooppunt Kruisdonk een groene uitstraling. Tussen de wegen komt nieuwe natuur, zo’n 6,5 hectare, en net zoals op de Cannerberg vooral eiken-haagbeukenbos. In het najaar van 2014 zijn de voorbereidingen begonnen voor de aanplant. Een tijdelijk mengsel van rogge is toen aangebracht, om de grond voldoende voeding te geven voor de groei van nieuwe jonge bomen en planten. De daadwerkelijke aanplant is in het eerste kwartaal van 2015 uitgevoerd. Wie goed kijkt, ziet al sprietjes tussen de nieuwe wegen staan.

Op de taluds van de Nieuwe Limmelderweg - de verbindingsweg naar Beatrixhaven - zijn houtwallen aangebracht van haagplanten en lage struiken. Dieren kunnen zich hierlangs verplaatsen, beschutting zoeken of zich nestelen. Rasters zorgen ervoor dat dieren de weg niet kunnen oplopen en leiden de beestjes naar de verschillende onderdoorgangen. De dichte strook aan de onderkant houdt amfibiën en reptielen tegen.

Langs en tussen de wegen bij Kruisdonk groeit een deel van de nieuwe natuur. Langs en tussen de wegen bij Kruisdonk groeit een deel van de nieuwe natuur.

Vleermuizen

Ook voor de vleermuizen is er volop aandacht. Omdat langs de A2/N2 in de bebouwde kom verschillende flats zijn gesloopt waarin de dieren een stek hadden, zijn er vleermuiskasten aan andere gebouwen in de buurt opgehangen. En in het nieuwe vastgoed, bovenop de tunnel, komen straks vleermuis- en vogelverblijven: ingemetselde kasten voor een duurzaam verblijf, zoals al te zien in het Dienstengebouw Zuid. Langs de A2 en A79 bij Kruisdonk staan bomenrijen als hop-overs voor vleermuizen. Zij gebruiken veel rechte lijnen in het landschap als vliegroute. De hop-overs zorgen er dan voor dat de vliegende beestjes op veilige hoogte de weg kunnen oversteken. Ook bij de Nieuwe Limmelderweg - de verbindingsweg naar bedrijventerrein Beatrixhaven -  zien we de hop-over terug. Op die manier raken vleermuizen niet in botsing met (vracht)auto’s.
Dwarsprofiel van een hop-over voor vleermuizen. Dwarsprofiel van een hop-over voor vleermuizen.

Vogels

In het gebied in de Landgoederenzone dat ruimte moet maken voor A2 Maastricht leven veel bijzondere en beschermde dieren. Naast de das en kamsalamander verblijven hier ook sperwers en de buizerd, van wie de nesten het hele jaar worden beschermd. Daar waar eerder nesten zijn weggehaald, zijn kunstnesten aangelegd om de vogels een nieuw huis aan te bieden. Dat is al in 2011 gebeurd. Regelmatig wordt gecontroleerd of de vogels er nog steeds zijn. En dat is gelukkig het geval.

Ecoducten

Aan weerszijden van de A2 in Meerssen leven verschillende diersoorten. De A2 vormt een barrière in hun leefgebied. Maar dankzij twee nieuwe ecoducten bij Kruisberg in Meerssen kunnen dieren vanuit het Geuldal veilig oversteken naar het Maasdal en omgekeerd. Ecoduct Bunderbosch overspant de A2 richting Maastricht, ecoduct Kalverbosch de A2 richting Eindhoven. De start van de bouw van de ecoducten begon al in 2010. Het zijn de eerste groene kunstwerken die in gebruik werden genomen.

In Nederland is het overigens best bijzonder dat twee ecoducten naast elkaar liggen met een groen middengebied. Kijken we namelijk vanuit euregionaal perspectief naar de ecoducten, dan zijn deze onderdeel van de ecologische verbindingsas tussen de Belgische Hoge Kempen enerzijds en de Duitse Eifel en Belgische Ardennen anderzijds. De ecoducten helpen zo mee om het ontbrekende stukje natuur over de A2 bij Meerssen te herstellen.
De ecoducten bij Kruisberg, even ten noorden van Maastricht. De ecoducten bij Kruisberg, even ten noorden van Maastricht.