THEMA: HOE WERKT DE A2-TUNNEL?

Koning Willem-Alexandertunnel

ONGELUK EN NOODSITUATIE

Update 12 maart 2017

Wat gebeurt er bij een ongeluk in de tunnel?
Als u of een andere weggebruiker bij een ongeluk betrokken raakt in de tunnel zorgt Rijkswaterstaat ervoor dat er zo snel mogelijk hulp komt. De verkeerscentrale van Rijkswaterstaat houdt de tunnel en weggebruikers 24 uur per dag in de gaten. Zodra een auto langzamer gaat rijden, wordt dit direct opgemerkt door de wegverkeersleider in de verkeerscentrale. Hij kan meteen de juiste actie inzetten, zoals het alarmeren van de hulpdiensten en het gedeeltelijk of geheel afsluiten van de tunnelbuis.
Wat moet ik doen bij een ongeluk in de tunnel?
1) Zet uw auto zoveel mogelijk rechts
2) Zet uw alarmlichten aan
3) Zet de motor af
4) Ga naar de dichtstbijzijnde hulppost aan de kant waar u zich bevindt. Steek dus niet de andere rijstrook over. Loop voor uw auto uit.
5) In de hulppost is een telefoon aanwezig. Als u de hoorn oppakt, krijgt u meteen de wegverkeersleider in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat aan de lijn. Hij staat in direct contact met de hulpdiensten.
6) Verleen indien nodig eerste hulp aan gewonden.
Wat gebeurt er bij een ernstig ongeval in de tunnel?
Bij een noodsituatie zijn twee stappen het belangrijkste: 

  • weggebruikers verlaten direct - via de vluchtdeuren - de tunnel
  • de hulpdiensten komen zo snel mogelijk hulp verlenen
Bij een ernstig ongeluk, bijvoorbeeld bij een brand of ongeluk met gevaarlijke stoffen, is alles erop gericht om zo snel mogelijk hulp te bieden aan de slachtoffers en de mensen in de tunnel in veiligheid te brengen. Een ongeluk wordt direct opgemerkt door de wegverkeersleider in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat. Via één druk op de alarmknop worden alle vier de tunnelbuizen meteen afgesloten voor verkeer. De hulpdiensten worden direct gealarmeerd en komen zo snel mogelijk naar de tunnel. Automatisch worden de systemen voor de brandweer in gereedheid gebracht, zoals het aanzetten van de pompen voor de bluswaterleiding en het verzenden van beelden over de situatie in de tunnel naar de brandweerlieden die onderweg zijn in hun wagens.

Tegelijkertijd is het cruciaal dat gestrande automobilisten in de tunnel - nog vóór de komst van de hulpdiensten - zelf handelen en direct vluchten naar een veilige omgeving. Brand groeit exponentieel. Elke seconde telt in dit geval. Het is daarom belangrijk dat u niet twijfelt en zo snel mogelijk de tunnel verlaat. Bij een noodsituatie wordt voor weggebruikers een zo veilig mogelijke omgeving gecreëerd om te kunnen vluchten. De tunnelventilatie gaat automatisch aan en blaast de rook en/of gevaarlijke gassen naar de tunneluitgang. Via luidsprekers volgen instructies. Vluchtdeuren worden aangelicht en er klinkt een geluidssignaal dat u attendeert de deur. Het vluchtkanaal is brandbestending en wordt rookvrij gehouden, zodat u veilig naar buiten kunt vluchten.
Hoe merk ik als weggebruiker dat er een ernstig ongeval is gebeurd? Hoe krijg ik instructies?
Bij een ernstig ongeval wordt vanuit de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat meteen het hulpverleningsplan opgestart. U hoort omroepberichten via de luidsprekers en eventueel via een onderbreking op uw autoradio.
Wat moet ik doen bij een ernstig ongeval in de tunnel?
Bij een noodsituatie, bijvoorbeeld bij een brand of ongeluk met gevaarlijke stoffen, is het belangrijk dat weggebruikers in de tunnel direct vluchten naar een veilige omgeving. U wordt via de luidsprekers en uw autoradio opgeroepen om uzelf direct in veiligheid te brengen via de vluchtdeuren en vluchtgang. Elke seconde telt in dit geval. Het is daarom belangrijk dat u niet twijfelt en zo snel mogelijk de tunnel verlaat.

1) Zet de motor van uw auto uit en laat de sleutel in het contact steken
2) Loop naar de dichtstbijzijnde vluchtdeur
3) Help ook anderen die minder goed te been zijn
4) Open de vluchtdeur
5) Volg de borden in de vluchtgang. Ze geven de veilige vluchtroute aan.
Let op! De veilige route is niet altijd de kortste route. Het kan ook de langste route zijn, waarbij u zo’n 2 kilometer moet lopen. Belangrijk is dat u niet afwijkt van de aangeven route
6) Op het einde van de vluchtgang volgt u de borden naar de opvangplaats.
Hoe weet ik waar ik naartoe moet vluchten?
De vluchtdeuren zijn extra verlicht en er klinkt een geluidsignaal dat u attendeert op de deur: 'Exit here, uitgang hier’. Via de vluchtdeuren komt u in de vluchtgang terecht. Met borden wordt aangegeven welke richting de veilige vluchtroute is.

Let op! De veilige route is niet altijd de kortste route. Het kan ook de langste route zijn, waarbij u zo’n 2 kilometer moet lopen. Belangrijk is dat u niet afwijkt van de aangeven route.
Hoe moet ik vluchten als ik in een rolstoel zit?
Het middentunnelkanaal (oftewel de vluchttunnel) is 1,35 meter breed, en de schuifdeuren die de toegang verschaffen zijn tot 90 cm breed. Er kunnen dus rolstoelen door. Wel moeten personen die in een rolstoel zitten, geholpen worden om via de schuifdeuren het middentunnelkanaal te betreden. Er is immers vanaf het wegdek steeds een optrede naar de vluchtdeuren en het middentunnelkanaal. Dus net zoals bij een ongeval op de gewone weg, zult u geholpen moeten worden. 
Waarom moet ik de sleutel in het contact van mijn auto laten steken?
U geeft hiermee de hulpdiensten de mogelijkheid om uw auto snel te verzetten als dit nodig is. Het biedt bovendien de meeste kans dat u uw auto onbeschadigd terug krijgt. Uit ervaring weten we dat mensen het echter heel moeilijk vinden om hun auto en hun spullen onbeheerd achter te laten. Bedenk dan dat uw persoonlijke veiligheid veel belangrijker is.
Wat gebeurt er met mijn auto als ik moet vluchten?
Tijdens de ontruiming moet u uw voertuig laten staan met de sleutels in het contact. Zo geeft u de hulpdiensten de mogelijkheid uw auto snel te verplaatsen als deze in de weg staat. Als de tunnel opnieuw veilig is verklaard, wordt u terug naar uw auto begeleid en kunt u zelf de tunnel uitrijden.
Ben ik verplicht om de sleutels in het contact te laten steken?
Het laten zitten van de autosleutels ten tijde van een evacuatie is slechts een advies aan de weggebruiker, geen vereiste. Men moet zich realiseren dat een evacuatie niet zomaar plaatsvindt, er is dan sprake van een ongeval met gevaarlijke stoffen of brand waarbij de hulpdiensten snel ter plekke moeten kunnen komen. Het werk van de hulpdiensten kan vergemakkelijkt worden door het creëren van ruimte door het aan de kant zetten van auto’s. Het evacuatieproces is een begeleid proces dat wordt geregistreerd en waaronder ook het onder begeleiding terugbrengen van de gestrande weggebruikers naar hun voertuigen valt. 
Hoe herken ik de vluchtdeur?
De vluchtdeuren hebben een groene kleur, met het pictogram ‘nooduitgang’ erboven. Op de tunnelwanden staat aangegeven aan welke kant zich de dichtstbijzijnde vluchtdeur bevindt. De vluchtdeuren zijn groen verlicht en er klinkt een geluidssignaal: ‘Exit here, uitgang hier’. Op de grond van elke rijstrook is markering aangebracht. Zo kunt u de vluchtdeuren ook goed vinden bij rookontwikkeling. Het geluidssignaal bij elke vluchtdeur helpt hier tevens bij.

De vluchtdeuren zijn schuifdeuren, die u opent met een hendel. Via de vluchtdeuren komt u in de vluchtgang waardoor u naar de uitgang van de tunnel kunt lopen. De vluchtgang is brandbestendig en wordt rookvrij gehouden, zodat u veilig naar buiten kunt vluchten.
Wat zie ik als in de vluchtgang kom?
In de vluchtgang hangen dynamische borden met pijlen, die u de veilige vluchtweg wijzen. U wordt steeds in de richting gestuurd die tegengesteld is aan de rijrichting van het ongeval. Dus staat er een brandende auto voor u, dan wordt u teruggestuurd richting tunnelingang. Dat is de veilige kant van de tunnel, want de rook wordt richting tunneluitgang geblazen. De vluchtgang is brandbestendig en wordt rookvrij gehouden, zodat u veilig naar buiten kunt vluchten.
Wat gebeurt er met het verkeer als de hele tunnel moet worden afgesloten?
Op het moment dat alle vier de tunnelbuizen uit veiligheidsredenen moeten worden afgesloten, treden omleidingsroutes in werking. Net als bij een ongeluk op een autosnelweg, moet het verkeer dan gebruik maken van de overige wegen. Op de autosnelweg en in de stad Maastricht staan dynamische borden waarop de omleidingsroutes worden aangegeven. Er zijn twee omleidingsroutes; één voor verkeer richting noorden en één voor verkeer richting zuiden. Mede afhankelijk van het tijdstip van de dag, kunnen deze omleidingswegen dit extra verkeer onvoldoende verwerken en ontstaan files. U moet dan rekening houden met vertraging. In zo’n situatie zullen ver buiten Maastricht, bijvoorbeeld bij knooppunt Kerensheide en vanaf Luik, al omleidingsroutes voor het langeafstandsverkeer worden aangegeven.
Hoe komen hulpdiensten bij een ongeval als het verkeer stilstaat?
De hulpdiensten treden op via de zogenaamde niet-incidentbuis. Dat is de tunnelbuis naast de tunnelbuis waar het ongeval heeft plaatsgevonden. Het verkeer wordt voor de niet-incidentbuis stilgelegd, zodat deze tunnelbuis leegloopt en de hulpdiensten gemakkelijk ter plaatse kunnen komen. Via de vluchtdeuren kunnen ze door de vluchtgang naar de tunnelbuis waar het ongeval is gebeurd.
Wat als er paniek ontstaat? Is daar over nagedacht?
De hulpdiensten zijn hierop getraind. Toch kan nooit worden voorzien hoe mensen reageren en is elke situatie anders.