THEMA: HOE WERKT DE A2-TUNNEL?

Koning Willem-Alexandertunnel

VEILIGHEID

Update 12 maart 2017

Is de Koning Willem-Alexandertunnel veilig?
De Nederlandse tunnels behoren tot de veiligste in Europa en voldoen aan strenge veiligheidsnormen, die wettelijk zijn vastgelegd. Ook de Koning Willem-Alexandertunnel voldoet aan dit strenge pakket van wettelijke eisen en is gebouwd met beproefde bouwtechnieken. Het ontwerp van de tunnel, de voorzieningen in de tunnel en de 24-uurs bewaking en bediening vanuit de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat zorgen er samen voor dat zowel de kans op een ongeval als de mogelijke gevolgen zo klein mogelijk worden gehouden. En dankzij regelmatig onderhoud blijft een veilig dagelijks gebruik van de tunnel gegarandeerd, ook op de lange termijn.
Hoe is een veilige Koning Willem-Alexandertunnel gerealiseerd?
Tunnelveiligheid is gerealiseerd via een aantal stappen. Elke Nederlandse wegtunnel moet voldoen aan strenge eisen die vastliggen in de recentelijk aangepaste Tunnelwet (2013) en het Bouwbesluit. Het ontwerp van de tunnel, de voorzieningen in de tunnel en de 24-uurs bewaking en bediening vanuit de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat zorgen ervoor dat zowel de kans op een ongeval als de mogelijke gevolgen zo klein mogelijk worden gehouden. Hieronder leest u per punt meer.

Wetgeving
In de Nederlandse wet- en regelgeving is er specifieke aandacht voor tunnelveiligheid. De eisen waaraan wegtunnels moeten voldoen, liggen vast in de recentelijk aangepaste Tunnelwet (2013) en het Bouwbesluit, en sluiten aan bij de richtlijnen die vanuit Europa zijn opgelegd. In de Tunnelwet staat onder andere aan welk uitrustingsniveau een nieuwe Nederlandse wegtunnel minimaal moet voldoen. In overleg met onder meer de veiligheidsregio’s - waarin onder meer de brandweer zit - en tunnelexperts is deze standaarduitrusting vastgesteld. De Koning Willem-Alexandertunnel voldoet aan dit strenge pakket van maatregelen.

Wegontwerp
Veiligheid wordt ook gerealiseerd via een veilig wegontwerp. Elke tunnelbuis bestaat uit twee rijstroken in dezelfde richting. Er is dus geen tegemoetkomend verkeer. Omdat de tunnel in Maastricht met zijn aansluitende wegen een paar complexere situaties kent, heeft een verkeerspsycholoog het totale ontwerp nog eens specifiek beoordeeld vanuit de ogen en de beleving van de weggebruiker. Veel aandacht gaat dan uit naar visuele begeleiding. Straks hangt de verlichting precies boven het midden van de rijbaan. De verlichting geeft zo het verloop van de rijbaan weer. Hierdoor worden weggebruikers als het ware naar het midden van de rijbaan ‘getrokken’, zodat ze niet te ver naar buiten of binnen rijden. En wie toch te ver naar buiten uitwijkt, rijdt over een sterke ribbelrand. Die maakt duidelijk dat corrigeren noodzakelijk is. In de bochten is er zichtverbreding, zodat weggebruikers beter vooruit kunnen kijken. Die verbreding is uitgevoerd met schuine brede strepen op het wegdek, zodat weggebruikers ook hierdoor alert blijven op de rijbaan. Deze maatregelen vormen een belangrijke bijdrage in het voorkomen van ongevallen. Verder is gelet op het aantal bewegwijzeringsborden. Als er teveel borden op een te korte afstand staan, wordt de informatie niet meer allemaal opgenomen. 

Voorzieningen
De tunnel is uitgerust met ruim 50 verschillende soorten (verkeerstechnische en tunneltechnische) installaties. Bovendien staat de tunnel onder 24-uurs bewaking en bediening vanuit de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat. Samen zijn deze voorzieningen gericht op het:

  • snel kunnen detecteren van een incident of noodsituatie: onder andere via de 24-uurs camerabewaking en de detectielussen in het asfalt die de snelheid van verkeer meten.
  • beperken van gevolgen bij een incident of noodsituatie: onder andere via het afsluiten van één of meerdere tunnelbuizen, het inschakelen van de ventilatie en het beschikbaar stellen van blusmiddelen en noodtelefoon in de hulppostkasten.
  • ondersteunen van mensen in de tunnel die in (potentieel) gevaar verkeren: onder andere via de vluchtdeuren en omroepberichten.
  • ondersteunen van de hulpdiensten: onder andere via de bluswatervoorziening en een voorziening waarmee hulpdiensten onderling kunnen communiceren.
Regelmatig onderhoud
Via regelmatige inspecties en (preventief) onderhoud van de installaties in de tunnel zorgen we ervoor dat alles blijft werken. Met betrouwbare installaties blijft een veilig dagelijks gebruik van de tunnel gegarandeerd, ook op de lange termijn.

Tot slot: ook uw eigen rijgedrag is bepalend voor de veiligheid van uzelf en andere weggebruikers!
Welke veiligheidsinstallaties bevinden zich in de Koning Willem-Alexandertunnel?
De tunnel is uitgerust met ruim vijftig verschillende verkeerstechnische en tunneltechnische installaties. Die installaties zijn nodig zijn om de tunnel dagelijks en op een veilige manier te kunnen gebruiken. Een deel van de installaties zorgt voor een vlotte doorstroming van verkeer. Een deel ervan is nodig om snel en effectief te kunnen handelen bij onverwachtse gebeurtenissen, zoals autopech of een ongeval in de tunnel. De standaarduitrusting omvat bijvoorbeeld een betrouwbare energievoorziening, verlichting, 24-uurs camerabewaking in en nabij de tunnel, ventilatoren, systemen die de doorstroming van verkeer bewaken, hulppostkasten met noodtelefoon en blusvoorzieningen voor zowel weggebruikers als brandweer, luidsprekersystemen en een veilige vluchtweg (vluchtdeuren en vluchtgang met overdruk).

De voorzieningen voldoen aan het uitrustingsniveau zoals in de recente wetswijziging (juli 2013) van de Tunnelwet is opgenomen. Ook de processen voor de bewaking en bediening van een tunnel voldoen hieraan. Betrokken organisaties, zoals Rijkswaterstaat en de hulpdiensten, waren eind 2016 aantoonbaar klaar om de tunnel in gebruik te nemen. Zij volgden opleidings- en trainingsprogramma’s, zodat ze de Koning Willem-Alexandertunnel leerden kennen en wisten hoe ze hier moeten handelen bij incidenten of noodgevallen.
Waarom zijn alle categorieën transport in de Koning Willem-Alexandertunnel toegestaan?
Ook vervoer van gevaarlijke stoffen kan door de Koning Willem-Alexandertunnel. De tunnel is een gecontroleerde omgeving, die continu onder bewaking staat. Als we dit vervoer door de stad zouden sturen en er gebeurt dan iets, kunnen de gevolgen zwaarder zijn.
Is het weefvak in de bovenste tunnelbuis veilig?
De Koning Willem-Alexandertunnel is ontworpen voor een veilig dagelijks gebruik. Rust en overzicht in het verkeer is een belangrijk uitgangspunt. Dat geldt zeker voor de bovenste tunnelbuizen, waarin verkeer uit twee richtingen samenkomt en veel van rijstrook wisselt. Voordat die twee verkeersstromen in de bovenste tunnelbuis bij elkaar komen, laten we dit verkeer tot rust komen. Dat doen we door de twee verkeersstromen eerst een tijdje te scheiden via een dubbele middenstreep. Gedurende een paar honderd meter rijden de twee stromen naast elkaar, zodat er gewenning kan optreden. Pas daarna begint het weefvak en kan verkeer van rijstrook wisselen. Omdat verkeer in de bovenste tunnelbuizen in- en uitvoegt en wisselt van rijstrook, is de maximumsnelheid teruggebracht naar 80 kilometer per uur.