THEMA: HOE WERKT DE A2-TUNNEL?

Koning Willem-Alexandertunnel
Detectielussen in het asfalt meten de snelheid van verkeer. Detectielussen in het asfalt meten de snelheid van verkeer.
Twee Dienstengebouwen vormen het bovengrondse hart van de Maastrichtse tunnel. Twee Dienstengebouwen vormen het bovengrondse hart van de Maastrichtse tunnel.

Wat is er allemaal te zien?

Rijkswaterstaat vertelt over bestaande en toekomstige tunnels in Nederland. Over wetgeving, de aanleg van een tunnel en zichtbare én onzichtbare installaties. Klik hier voor de brochure.
De verlichting hangt boven de middenstreep en staat altijd aan. De verlichting hangt boven de middenstreep en staat altijd aan.
Ventilatoren zorgen voor voldoende frisse lucht in de tunnel en blazen rook en/of gassen weg bij brand of een ongeluk met gevaarlijke stoffen. Ventilatoren zorgen voor voldoende frisse lucht in de tunnel en blazen rook en/of gassen weg bij brand of een ongeluk met gevaarlijke stoffen.
Vluchtdeur en grote hulppostkast Vluchtdeur en grote hulppostkast
In de kleine hulppostkast zit een draagbare brandblusser en een telefoon waarmee weggebruikers rechtstreeks contact hebben met de wegverkeersleider in de verkeerscentrale. In de kleine hulppostkast zit een draagbare brandblusser en een telefoon waarmee weggebruikers rechtstreeks contact hebben met de wegverkeersleider in de verkeerscentrale.
De grote hulppostkast bestaat uit een deel voor weggebruikers (draagbare brandblusser, slanghaspel en noodtelefoon) en een deel voor hulpdiensten (met o.a. de aansluitingen voor de brandweerslangen). De grote hulppostkast bestaat uit een deel voor weggebruikers (draagbare brandblusser, slanghaspel en noodtelefoon) en een deel voor hulpdiensten (met o.a. de aansluitingen voor de brandweerslangen).

VOORZIENINGEN EN INSTALLATIES

Update 14 maart 2017

Waar staat VTTI voor?
In de tunnel zitten straks allerlei installaties, die nodig zijn om de tunnel dagelijks en op een veilige manier te kunnen gebruiken. De verkeerstechnische installaties zorgen voor een goede doorstroming van verkeer. De tunneltechnische installaties zijn bedoeld om incidenten te voorkomen, te detecteren en snel en effectief te kunnen handelen bij onverwachtse gebeurtenissen, zoals autopech of een ongeval. Alle installaties samen vormen de VTTI (de Verkeers- en TunnelTechnische Installaties).
Welke installaties zijn aangebracht in de Koning Willem-Alexandertunnel?
De tunnel is uitgerust met ruim vijftig verschillende verkeerstechnische en tunneltechnische installaties. Die installaties zijn nodig zijn om de tunnel dagelijks en op een veilige manier te kunnen gebruiken. Een deel van de installaties zorgt voor een vlotte doorstroming van verkeer. Een deel ervan is nodig om snel en effectief te kunnen handelen bij onverwachte gebeurtenissen, zoals autopech of een ongeval in de tunnel. De standaarduitrusting omvat bijvoorbeeld een betrouwbare energievoorziening, verlichting, 24-uurs camerabewaking in en nabij de tunnel, ventilatoren, systemen voor de doorstroming van verkeer (detectielussen, matrixborden boven de weg, verkeerslichten en afsluitbomen buiten de tunnel), hulppostkasten met noodtelefoon en blusvoorzieningen voor zowel weggebruikers als brandweer, luidsprekers en een veilige vluchtweg (vluchtdeuren en vluchtgang met overdruk).
Waarom zijn al die installaties in de tunnel nodig?
De installaties zijn nodig om de tunnel dagelijks en op een veilige manier te kunnen gebruiken, en te zorgen voor een vlotte en veilige doorstroming van verkeer. Een deel van de installaties is nodig om snel in te kunnen grijpen bij incidenten en noodsituaties en deze goed af te kunnen handelen.
Hoe werken de tunnelinstallaties?
De tunnel A2 Maastricht heeft twee Dienstengebouwen: eentje in zuiden bij knooppunt Europaplein en eentje in het noorden, bij kruispunt Geusselt. De Dienstengebouwen vormen als het ware het hart van de tunnel. In de Dienstengebouwen komen de voorzieningen en besturingssystemen die ervoor zorgen dat de tunnel in Maastricht elke dag kan functioneren. De verschillende technische installaties functioneren deels automatisch en worden deels bediend door de wegverkeersleiders in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat. En dan is er nog de mogelijkheid tot lokale bediening vanuit de zogenaamde commandoruimte in het Dienstengebouw Noord. Als dat nodig is - bijvoorbeeld bij een storing - kan hier iemand plaatsnemen om de tunnel ter plekke te bedienen.
Waarom zit er geen hoogtedetectie in de tunnel?
De vrije doorrijhoogte bij de tunnel A2 Maastricht is 4,70 meter. Auto’s en vrachtauto’s mogen niet hoger zijn dan 4,00 meter. Dus er is een marge van zeventig centimeter. Er is dan geen hoogtedetectie nodig. Bij een lagere doorrijhoogte, bijvoorbeeld 4,50 meter zoals bij de meeste rijkswegtunnels, is dat wel nodig. Doordat de tunnel A2 Maastricht hoger is, wordt het risico op storingen door opwaaiende dekzeilen van vrachtauto’s kleiner. En dus ook het vertragingsrisico en de kans op files.
Brandt er verlichting in de tunnel?
De tunnelverlichting brandt altijd. Het verlichtingsniveau is afhankelijk van de sterkte van het daglicht buiten, en past zich automatisch aan. Bij de tunnelmonden is er bovendien speciale in- en uitgangsverlichting, om het verschil in lichtsterkte buiten en binnen de tunnel op te vangen. Voor weggebruikers ontstaat zo een geleidelijke overgang. Bij zonnige dagen gaat het verlichtingsniveau bijvoorbeeld omhoog, terwijl bij somber weer of in de late uren minder verlichting nodig is. De ingangsverlichting is verder zo ontworpen dat weggebruikers - nog vóór de tunnel - zo goed mogelijk de auto’s zien die voor hen de tunnel inrijden. Eenmaal in de tunnel mag er niet te veel licht zijn, want dan vallen de remlichten minder goed op.
Welke verlichting is er in de tunnel?
In het wegontwerp van de tunnel gaat veel aandacht uit naar visuele begeleiding van verkeer. De verlichting is bijvoorbeeld precies boven de middenstreep van de rijbaan aangebracht. Zo geeft de verlichting het verloop van de weg weer, waardoor automobilisten op hun rijstrook blijven en niet te ver naar links of rechts gaan rijden. In de dubbellaagse tunnel A2 Maastricht passen we zogenaamde puntverlichting toe, in de vorm van hoge druk natriumlampen (in vaktermen SON-T verlichting). Puntverlichting bestaat uit meerdere, losse lichtbronnen aan het tunnelplafond.
Waarom heeft de tunnel geen led verlichting?
Led verlichting is tegenwoordig steeds meer in opkomst. Rijkswaterstaat hanteert led verlichting in tunnels ook als uitgangspunt voor nieuwe contracten. Het contract voor het ontwerp en de bouw van de A2-tunnel in Maastricht is al in 2009 ondertekend. Dit contract geeft bouwer Avenue2 de ruimte om zelf een afweging te maken voor de toepassing van het soort tunnelverlichting op basis van de gestelde eisen. Avenue2 heeft de voor- en nadelen tegen elkaar afgewogen en daarbij gelet op verschillende aspecten zoals duurzaamheid, energiebesparing, veiligheid, betrouwbaarheid, kosten, vorderingen van het ontwerp, de civiele inrichting van de tunnel en de technische ontwikkelingen van led verlichting in de toekomst. Alle afwegingen hebben ertoe geleid dat - in afstemming met toekomstig tunnelbeheerder Rijkswaterstaat - gekozen is om geen led verlichting toe te passen, maar vast te houden aan de beproefde SON-T verlichting.

Overigens is de verwachting dat led verlichting in de toekomst qua techniek verder is ontwikkeld, resulterend in (nog) lagere energiekosten en optimale (goedkopere, langere levensduur) armaturen. Het is niet uitgesloten dat na verloop van tijd - bijvoorbeeld bij renovatie van de Koning Willem-Alexandertunnel - de verlichting zal worden vervangen door led verlichting.
Is er radio-ontvangst in de tunnel?
Ja, in de tunnel kunt u reguliere radiozenders ontvangen.
Kan ik met mijn GSM bellen in de tunnel?
Ja, in de Koning Willem-Alexandertunnel is het mogelijk om uw gsm te gebruiken.
Waarom hangen er ventilatoren in de tunnel?
De ventilatoren zorgen oor - als dat nodig is - voldoende frisse lucht in de tunnel, en in geval van bijvoorbeeld brand blazen ze rook, warmte en gevaarlijke stoffen de verkeersbuis uit. Dat wegblazen van rook of gassen gebeurt met de rijrichting mee, zodat verkeer vóór de brand veilig staat. Lees verder.
Wordt de tunnel bewaakt?
Via camera’s worden het verkeersbeeld en de weggebruikers in de tunnel A2 Maastricht continu - 24 uur per dag en 7 dagen per week - door de wegverkeersleiders in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat in de gaten gehouden. De camera’s overzien de hele tunnel. Om de circa 60 meter komt een camera te hangen. In totaal ongeveer 180 stuks in en nabij de tunnel.

Detectielussen in het asfalt houden verder de snelheid van het verkeer in de gaten. Zodra een auto langzamer gaat rijden, wordt dit meteen geregistreerd en gaat er een signaal naar de wegverkeersleider in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat.
Om de hoeveel meter zit er een hulppost in de tunnel?
In de tunnel is om 50 meter een hulppostkast aanwezig, aan beide zijden van de tunnelbuizen. Via de noodtelefoon in de hulppostkast kunt u direct met de wegverkeersleider in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat spreken. Als u de hoorn oppakt, heeft u meteen contact. Verder hangt er een draagbaar brandblusapparaat. In de grote hulpposten (in de linkerwand van de tunnelbuis, grenzend aan de vluchtgang) zit tevens een brandslang op een haspel en een aansluiting op de bluswatervoorziening voor de brandweer.
Hoeveel vluchtdeuren zitten er in de tunnel?
In elke tunnelbuis zit om de circa 100 meter een vluchtdeur, die toegang geeft tot de vluchtgang.
Zit er een AED in de tunnel?
Er zit geen AED in de Koning Willem-Alexandertunnel. De tunnel is een gecontroleerde omgeving die 24 uur per dag onder bewaking staat. Als er iets gebeurt, zijn de hulpdiensten snel ter plekke.
Wat als de stroom uitvalt in de tunnel?
De hele energievoorziening is zo uitgevoerd dat het technisch haast onmogelijk is dat deze uitvalt. Mocht dat onverhoeds toch gebeuren, dan is er een back-up die dit opvangt in de vorm van een noodaggegraat. Deze noodstroomvoorziening kan voor langere tijd energie leveren. Er is ook nog een speciale voorziening die energie levert tussen het moment van stroomuitval en het moment dat de noodstroomvoorziening het overneemt. De verschillende systemen in de Koning Willem-Alexandertunnel blijven dus altijd werken.
In welke talen wordt omgeroepen via de luidsprekerinstallatie?
De wegverkeersleider in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat gebruikt gestandaardiseerde omroepberichten in het Nederlands en het Engels voor instructies en informatie via de omroepinstallatie. In specifieke gevallen kan hij er ook voor kiezen om afzonderlijke weggebruikers rechtstreeks via de omroepinstallatie aan te spreken.
Is de omroepinstallatie ook te horen in de auto of alleen buiten de auto?
De berichten via de luidsprekers in de tunnel zijn zowel in de auto als daarbuiten te horen. Bij brand of een ongeluk met gevaarlijke stoffen, wordt u niet alleen via de luidsprekers maar ook via de zenders op uw autoradio opgeroepen om uzelf direct in veiligheid te brengen via de vluchtdeuren.
Hoe wordt er ingebroken op de autoradio?
In de tunnel zit een systeem dat het inbreken op radiozenders ondersteunt, net zoals dat gebeurt met verkeersinformatie. In een noodsituatie kan de wegverkeersleider in de verkeerscentrale van Rijkswaterstaat de radio onderbreken en ontvangt u instructies. Ook kunnen korte boodschappen op de displays van autoradio’s worden weergegeven.